ஹதீஸ்களின் தரத்தை நிர்ணயிப்பதில் இமாம் தஹபி, ஷெய்க் நாசிருத்தீன் அல்பானி, ஷெய்க் இப்னு பாஸ் போன்ற மார்க்க அறிஞர்களுக்கிடையே சில வேளைகளில் கருத்து முரண்பாடுகள் ஏற்படுவது வழமையாகும். இது போன்ற சந்தர்ப்பங்களில் ஒரு சாதாரணப் பொதுமகன் இதனை எவ்வாறு அணுக வேண்டும் என்பதற்கு மார்க்கத்தில் சில தெளிவான வரைமுறைகள் உள்ளன.
உதாரணமாக, ஒரு ஹதீஸை இமாம் தஹபி ஸஹீஹ் என்று சொல்கிறார், ஆனால் இன்னொரு அறிஞர் அதனை ழயீஃப் என்று கூறுகிறார் என்றால், உங்கள் பார்வையில் யார் மார்க்க அறிவிலும், பேணுதலிலும் சிறந்தவராகவும் நம்பகமானவராகவும் தெரிகிறாரோ அவரது நிலைப்பாட்டை நீங்கள் பின்பற்றுவது நியாயமானதே. ஆனால், எந்தவொரு ஹதீஸ் கலை அறிஞரும் ஒரு ஹதீஸை ஸஹீஹ் என்று கூறாத பட்சத்தில், நாமாகவே சுயமாக அந்த ஹதீஸை பலவீனமானது என்று முடிவெடுக்கக் கூடாது.
இதனைப் புரிந்து கொள்ள ஒரு சிறந்த உதாரணம், கழிவறையில் இருந்து வெளியேறும் போது ஓதப்படும் "குஃப்ரானக" என்ற துஆவாகும். எல்லா ஹதீஸ் கலை அறிஞர்களையும் எடுத்துப் பார்த்தால், அவர்கள் அதனை "ஹஸன்" (ஏற்றுக்கொள்ளத்தக்க தரம்) என்றே பதிவு செய்துள்ளார்கள். ஆனால், அந்த அறிவிப்பாளர் வரிசையில் இப்னு ஹிப்பான் அவர்களைத் தவிர வேறு எவராலும் நம்பகமானவர் என்று உறுதிப்படுத்தப்படாத "மஜ்ஹூல்" (அறியப்படாத) ஒரு நபர் இடம்பெற்றுள்ளார். இப்னு ஹிப்பான் அவர்கள் அறியப்படாதவர்களையும் நம்பகமானவர்கள் என்று சொல்லக்கூடியவர். அந்த அடிப்படையில் பார்த்தால், அந்த ஹதீஸ் பலவீனமானதாகவே (ழயீஃப்) இருக்க வேண்டும்.
இருந்தபோதிலும், எந்தவொரு மார்க்க அறிஞரும் பஹிரங்கமாக "குஃப்ரானக" என்பது பலவீனமான செய்தி என்று கூறுவதில்லை. காரணம் என்னவென்றால், இல்ம் (மார்க்க அறிவு) என்பது ஒரு மிகப்பெரிய அமானிதமாகும். எங்களது பார்வையில் அது பலவீனமானதாகத் தெரிந்தாலும், இத்தனை ஹதீஸ் கலை அறிஞர்களும் அதனை "ஹஸன்" என்று சொல்கிறார்கள் என்றால், நிச்சயமாக அவர்களின் வாதத்தில் நமக்கு விளங்காத ஏதோவொரு நியாயம் இருக்க வேண்டும் என்ற அறிவுப் பொறுமையும் பேணுதலும் ஒரு முஃமினுக்கு அவசியம் இருக்க வேண்டும்.
எனவே, இரு தரப்பு அறிஞர்களுமே ஸஹீஹ் அல்லது ழயீஃப் என்று முரண்படுகின்ற விடயத்தில், இரு தரப்பு வாதங்களையும் கேட்டறிந்து, அதில் எந்த வாதம் இஸ்லாமிய அடிப்படைகளுக்கும் உஸூல்களுக்கும் (சட்ட விதிகளுக்கும்) மிகச் சரியாகப் பொருந்தி வருகிறதோ, அதனை நாம் பின்பற்றிச் செல்லலாம். ஆனால், கடந்த கால அனைத்து அறிஞர்களும் ஒருமனதாக பலவீனமானது என்று நிராகரித்த ஒரு செய்தியை, தற்காலத்தில் உள்ள யாரோ ஒருவர் ஸஹீஹ் என்று கூறினால் அதனை நாம் பின்பற்ற வேண்டிய அவசியம் கிடையாது.